Το περασμένο καλοκαίρι του 2025, παρατηρήσαμε αρκετά άκαυτα πεύκα (Pinus brutia, Pinus nigra) με καφετί βελόνες στα ακροκλάδια τους. Η εικόνα μας γέννησε ερωτήματα, τα οποία δεν αφήσαμε αναπάντητα.
Προσκαλέσαμε τον Δρ. Δημήτριο Αβτζή, διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών (ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ), ο οποίος πραγματοποίησε δειγματοληπτική αυτοψία στο πεδίο, για να ελέγξουμε την κατάσταση των πεύκων. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τις ανησυχίες μας, καθώς διαπιστώθηκε ότι οι νεκρώσεις στα ακροκλάδια οφείλονται στην παρουσία φλοιοφάγων σκαθαριών της υποοικογένειας των Scolytinae.
Τα φλοιoφάγα έντομα, αρχικά στοχεύουν δέντρα τα οποία είναι εξασθενημένα, λόγω διαφόρων διαταραχών όπως για παράδειγμα ξηρασία και πυρκαγιές. Μέσω χημικών σημάτων (φερομόνες) προσελκύουν και άλλα άτομα του ίδιου ή συγγενικών ειδών, με αποτέλεσμα την ολοκληρωτική προσβολή του δέντρου. Όταν ο πληθυσμός τους αυξηθεί αρκετά, μπορούν να προσβάλλουν ακόμη και υγιή δέντρα, δημιουργώντας σταδιακά ομάδες με νεκρά και ξεραμένα δέντρα στο δάσος.
Η ΕΠΒΘ, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών προχώρησε στην εγκατάσταση ενός δικτύου εντομοπαγίδων οι οποίες έχουν στόχο τη συστηματική και μόνιμη παρακολούθηση των ειδών, των πληθυσμών και της κατανομής τους, ώστε να εκτιμηθεί η ένταση του φαινομένου. Οι παγίδες τοποθετήθηκαν σε τρεις κατηγορίες θέσεων, σε ζωντανά τμήματα δάσους, σε καμένες περιοχές και στα όρια μεταξύ τους έχοντας ελάχιστη απόσταση 400 μέτρων μεταξύ τους. Σε κάθε παγίδα τοποθετείται ειδική προσελκυστική ουσία η οποία ανανεώνεται περίπου κάθε 45 ημέρες. Η συλλογή των εντόμων θα αποσταλεί για ανάλυση στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών για τις περαιτέρω αναλύσεις και την σύνταξη της σχετικής έκθεσης των αποτελεσμάτων της έρευνας, ευελπιστούμε έως το τέλος αυτής της χρονιάς.
