Η 29η Μαΐου 1453 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές ημερομηνίες της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας. Ύστερα από πολιορκία 53 ημερών, η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια των Οθωμανών του Μωάμεθ Β΄, σηματοδοτώντας το τέλος της Βυζαντινή Αυτοκρατορία και την έναρξη μίας νέας εποχής για τον ελληνισμό.
Η πολιορκία ξεκίνησε στις 6 Απριλίου 1453. Απέναντι στις τεράστιες οθωμανικές δυνάμεις, που σύμφωνα με ιστορικές πηγές ξεπερνούσαν τις 150.000 άνδρες, οι υπερασπιστές της Πόλης αριθμούσαν περίπου 7.000 μαχητές, Έλληνες και ξένους συμμάχους.
Η άλλοτε κραταιά αυτοκρατορία είχε περιοριστεί ουσιαστικά σε μία πόλη-κράτος και σε λίγα εδάφη στον Μοριά. Η οικονομική και στρατιωτική παρακμή ήταν εμφανής, ενώ στο εσωτερικό υπήρχε διχασμός για τη στάση απέναντι στη Δύση και τους Οθωμανούς.
Καθοριστικό σημείο της πολιορκίας αποτέλεσε η μεταφορά οθωμανικών πλοίων διά ξηράς στον Κεράτιο Κόλπο τη νύχτα της 21ης προς 22α Απριλίου, κίνηση που επέτρεψε στους Οθωμανούς να πιέσουν την Πόλη και από πλευρές που θεωρούνταν ασφαλείς.
Παρά τις δραματικές συνθήκες, ο τελευταίος αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος, αρνήθηκε να παραδώσει την Πόλη. Στην πρόταση του Μωάμεθ για παράδοση της Κωνσταντινούπολης απάντησε με τη φράση που έμεινε στην ιστορία:
«Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοὶ δοῦναι οὔτ’ ἐμὸν ἐστίν οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ· κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν».
Τα ξημερώματα της 29ης Μαΐου ξεκίνησε η τελική επίθεση. Οι οθωμανικές δυνάμεις κατέλαβαν την πόλη έπειτα από σφοδρές μάχες στα τείχη. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος σκοτώθηκε πολεμώντας, περνώντας στη συλλογική μνήμη ως ο «μαρμαρωμένος βασιλιάς».
Μετά την Άλωση ακολούθησαν λεηλασίες και σφαγές, ενώ η Αγία Σοφία μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης θεωρείται ιστορικό ορόσημο όχι μόνο για τον ελληνισμό αλλά και για την Ευρώπη. Η φυγή Βυζαντινών λογίων στη Δύση συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση της αρχαιοελληνικής γνώσης και στην ανάπτυξη της Αναγέννησης.
