Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Ἔφθασε ἡ περίοδος τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ποὺ ὅλοι τόσο περιμένουμε καὶ ποὺ τόσο βαθειὰ ὑπάρχει μέσα στὴν συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἡ περίοδος αὐτὴ ἀνοίγει μὲ ἕνα ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ποὺ λέει «νῦν ἐγγύτερον ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν».
Μέσα λοιπὸν σ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐγγύτητος τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς εὐκαιρίας μας -αὐτὸ θὰ πεῖ «καιρός»-, νὰ συναντήσουμε τὸν Θεό, μέσα σ’ αὐτὸ τὸ κλῖμα ποὺ διαρκῶς ἡ Ἐκκλησία τὸ ἐπαναφέρει γιὰ νὰ ἀξιοποιεῖται τὸ φιλότιμο καὶ ἡ ἐσωτερική μας ἐπιθυμία γιὰ ἀγῶνα πνευματικό, μᾶς δίνεται ἡ δυνατότητα νὰ στραφοῦμε μέσα στὴν ἀλήθεια τοῦ ἑαυτοῦ μας, νὰ ξεπεράσουμε αὐτὰ ποὺ μὲ πρώτη ματιὰ βλέπουμε, καὶ νὰ διακρίνουμε τὸ βαθύτερο ὁ καθένας μας περιεχόμενό του.
Καὶ ἐκεῖ θὰ συναντήσουμε ἀπό τή μία πλευρά τήν ἁμαρτωλότητά μας καὶ ἀπό τήν ἄλλη τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Δυστυχῶς ἡ ἁμαρτωλότητα εἶναι ἕνα βασικό ἰδίωμά μας, ὄχι ὅτι κάνουμε κακιὲς πράξεις ἢ ὅτι ἔχουμε συγκεκριμένες μόνον ἁμαρτίες, ἀλλὰ ὅτι «ἐν ἁμαρτίαις ὅλοι ὑπάρχομεν», τὸ ὁποῖο δὲν θέλουμε νὰ τὸ κατανοήσουμε καὶ νὰ τὸ δεχθοῦμε. Ἢ καὶ ἂν τὸ δεχθοῦμε, τὸ ὁμολογοῦμε μὲ τὰ χείλη μας, μ’ ἕναν ἐντελῶς ἐπιφανειακὸ καὶ συνήθως παραπλανητικὸ γιὰ τὴν ἀλήθεια μας τρόπο.
Ἡ Ἐκκλησία μας, ἰδιαιτέρως κατὰ τὴν περίοδο τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, μᾶς ὑπενθυμίζει αὐτὴ τὴν κατάσταση τῆς ἁμαρτωλότητάς μας μέσα ἀπὸ τὰ τροπάρια τῶν ἀκολουθιῶν, τὰ ὁποῖα τονίζουν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος πιὸ ἁμαρτωλὸς ἀπὸ μένα, δὲν ὑπάρχουν πράξεις ἁμαρτωλὲς ποὺ νὰ μὴν ἔχω κάνει. Μπορεῖ νὰ μὴν συμβαίνει στὴν πραγματικότητα αὐτό, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ ψάξουμε καὶ νὰ βροῦμε εἶναι τήν συνείδηση τῆς ἁμαρτωλότητός μας, διότι αὐτὴ θὰ μᾶς δώσει τὴν αἴσθηση τῆς ἀνάγκης γιὰ μετάνοια. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀνάγκη γιὰ μετάνοια, θὰ μᾶς δώσει ἕνα ἄλλο πολὺ βασικὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖο εἶναι τὸ φρόνημα τῆς ταπείνωσης. Συνείδηση τῆς ἁμαρτωλότητος, συναίσθηση τῆς ἀνάγκης γιὰ μετάνοια καὶ φρόνημα ταπείνωσης.
Αὐτὸ μᾶς δίνει τὴν δυνατότητα νὰ προκύψουν δύο ἄλλα πολύ σημαντικὰ στοιχεῖα στὸν ἄνθρωπο. Τὸ ἕνα εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ ὅρασις, δηλαδή τὸ νὰ μπορεῖ κανεὶς μέσα του νὰ δεῖ τὴν ἀλήθεια καὶ νὰ δεῖ καὶ συγκεκριμένες ἁμαρτίες, οἱ ὁποῖες πραγματικὰ ἐκφράζουν τὴν ἁμαρτω-λότητά του καὶ γιὰ τὶς ὁποῖες πρέπει νὰ καταθέσει τὴν μετάνοιά του. Καὶ τὸ δεύτερο εἶναι ἡ συγκεκριμένη ἀπόφαση, ἡ ἀφυπνιστικὴ κίνηση ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀπόφαση νὰ ἀγωνιστεῖ κανεὶς καὶ νὰ πορευθεῖ τελικῶς στὸν ἀγῶνα πρὸς τὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Τὸ πρῶτο, λοιπὸν, ἡ συνείδηση τῆς ἁμαρτωλότητος, τὸ δεύτερο ἡ συν-αίσθηση τῆς ἀνάγκης γιὰ μετάνοια, καὶ τὸ τρίτο ἡ ταπείνωση, τὸ χαμήλωμα τῆς εἰκόνας μας, τὸ ἐσωτερικὸ σκύψιμο ποὺ ἀπορρέει ἀπὸ τὴν μετάνοια. Τότε ὁ ἄνθρωπος βλέπει καὶ τὸν ἑαυτό του καὶ τὰ γεγονότα καὶ τοὺς συν-ανθρώπους του καὶ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ στὴν ζωή του. Καὶ ἀμέσως βγαίνει αὐτὴ ἡ ἔντονη ἐπιθυμία καὶ ἡ ἀπόφαση νὰ προχωρήσουμε, νὰ ἀγωνισθοῦμε καὶ νὰ σηκώσουμε τὰ παραλελυμένα γόνατα καὶ τὰ πεσμένα χέρια μας, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὥστε νὰ κάνουμε τὰ ὀρθὰ βήματα πρὸς τὴν σωτηρία μας καὶ ὄχι αὐτὰ ποὺ μᾶς ξεγελοῦν καὶ μᾶς ἐκτροχιάζουν.
Ἐφόδιο γι΄ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα μας εἶναι ἡ αἴτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ τὴν προσευχή. Ἡ προσευχὴ στὸν ἐλεήμονα Θεὸ ἐκφράζει τὴν συνείδηση, ὄχι τῆς ἀδυναμίας μας, ἀλλὰ τῆς ἁμαρτωλότητός μας. Δὲν λέμε στὸν Θεὸ ὅτι εἴμαστε ἀδύναμοι, ἀλλὰ λέμε εἴμαστε ἁμαρτωλοὶ καὶ γι’ αὐτὸ συγχώρεσέ μας καὶ ἐλέησέ μας.
Ἔπειτα, ἡ αἴσθηση ὅτι δὲν εἴμαστε ριγμένοι σ’ αὐτὸν τὸν ἀχανῆ κόσμο, μόνοι μας, ἀβοήθητοι, ἐγκαταλελειμμένοι, ἀλλὰ εἶναι παρὼν ὁ Θεός. Καὶ ὄχι μόνο εἶναι παρών, ἀλλὰ καὶ μαζί μας ὁ Θεός. «Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός». Γι’ αὐτὸ καὶ προσευχόμαστε ὥστε, ἂν καὶ μὲ τὶς πράξεις μας ἴσως Τὸν ἀπο-μακρύνουμε, νὰ ἔλθει κοντά μας. Ἀκολουθεῖ ἡ ἐνίσχυση τῆς πορείας μας ἀπὸ τὶς προσευχὲς καὶ τὶς πρεσβεῖες τῶν ἁγίων μας, τοὺς ὁποίους ἔχουμε γύρω μας καὶ τοὺς ὁποίους ἐπικαλούμαστε.
Ἂς ξεκινήσουμε λοιπόν τὴν πορεία τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς μὲ ἐσωτερικὴ ἡσυχία γιὰ νὰ δοῦμε βαθιὰ στὸ μέλλον τὴν ἔλευση τοῦ Κυρίου καὶ νὰ ποθήσουμε νὰ ἔλθει ἡ βασιλεία Του. Αὐτὸ εἶναι ὁ «καιρός», ἡ κατάλληλη εὐκαιρία γιὰ τὴν παρουσία Του στὴ ζωή μας. Καὶ τότε ἂν ἀκολουθήσουμε σταθερά τὰ βήματα τῆς ἐσωτερικῆς μετανοίας, τῆς προσπάθειας νὰ ἔχουμε κοντά μας τὸν Κύριο, νὰ μὴν Τὸν ἀπομακρύνουμε καὶ νὰ ἀντλήσουμε ἀπὸ τὴν δύναμή Του καὶ τὸ ἔλεός Του μὲ τὶς πρεσβεῖες καὶ τὴ συντροφιὰ τῶν ἁγίων μας, θὰ δοῦμε πόσο πιὸ ἀπολεσματικὸς θὰ εἶναι ὁ ἀγώνας μας.
Λαμβάνοντας καί προσφέροντας συγχώρηση κατά τό σημερινό ἑσπερινό καί ἀγωνιζόμενοι μ’ αὐτὰ τὰ πνευματικά ἐφόδια, ἄς πορευθοῦμε τὸν δρόμο, γιά νὰ διανύσουμε τὸ πέλαγος τῆς νηστείας τῆς Μεγάλης Τεσ-σαρακοστῆς καὶ νὰ φθάσουμε στὸν προορισμό μας, πού εἶναι ὁ ἑορτασμὸς τοῦ Πάσχα.
Διάπυρος πρός Κύριον εὐχέτης πάντων
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
