Στη θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προστασίας των αρχαιολογικών χώρων από τον κίνδυνο πυρκαγιάς προχώρησαν τα Υπουργεία Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τον νέο «Κανονισμό Πυροπροστασίας Αρχαιολογικών Χώρων».
Ο νέος κανονισμός εισάγει για πρώτη φορά τυποποιημένες διαδικασίες εκτίμησης κινδύνου, πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών στους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, δημιουργώντας ένα ενιαίο εργαλείο διαχείρισης κινδύνων με στόχο την προστασία των μνημείων, των επισκεπτών και του φυσικού περιβάλλοντος που τα περιβάλλει.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική στρατηγική προσαρμογής της πολιτιστικής κληρονομιάς στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με ιδιαίτερη έμφαση στον αυξανόμενο κίνδυνο δασικών και αγροτοδασικών πυρκαγιών.
Έμφαση στην πρόληψη και την ετοιμότητα
Ο κανονισμός προβλέπει αξιολόγηση της συνολικής διακινδύνευσης για κάθε αρχαιολογικό χώρο ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως:
- η έκταση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του χώρου,
- οι υφιστάμενες υποδομές,
- η επισκεψιμότητα,
- η γειτνίαση με περιοχές βλάστησης,
- οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι μελλοντικές συνθήκες κινδύνου.
Παράλληλα, αξιολογούνται τα ήδη υφιστάμενα μέτρα πυροπροστασίας, ενώ καταγράφονται οι ελλείψεις και οι ανάγκες για πρόσθετες παρεμβάσεις.
Μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται περιλαμβάνονται η συστηματική διαχείριση της βλάστησης, η ενίσχυση των μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, η εκπαίδευση του προσωπικού και η κατάρτιση σχεδίων οργανωμένης απομάκρυνσης επισκεπτών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Συνεργασία των δύο υπουργείων
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τον κανονισμό ως ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, σημειώνοντας ότι καλύπτεται ένα σημαντικό θεσμικό κενό και δημιουργείται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και διαχείρισης του κινδύνου πυρκαγιάς στους αρχαιολογικούς χώρους.
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς τόνισε ότι η προστασία αρχαιολογικών χώρων και μνημείων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση ενός συμβάντος, αλλά απαιτεί διαρκή πρόληψη, σχεδιασμό και επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Επιστημονική βάση και συνεχής αξιολόγηση
Η αξιολόγηση κινδύνου βασίζεται στα αποτελέσματα του έργου «Σχεδιασμός Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή των Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής», το οποίο εκπονήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Επιπλέον, θεσπίζεται κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των μέτρων μέσω επιθεωρήσεων και ελέγχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες των δύο υπουργείων, με στόχο τη συνεχή βελτίωση του επιπέδου πυροπροστασίας.
Ο νέος κανονισμός φιλοδοξεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των αρχαιολογικών χώρων απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και να διασφαλίσει την αποτελεσματικότερη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
