Ο χειμώνας και το κρύο είναι εδώ.
Η διάρκεια της μέρας μικρή και σε συνδυασμό με τις χαμηλές θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί οι ώρες που περνάμε στο σπίτι.Η μείωση των δραστηριοτήτων μας οδηγεί συχνά σε αυξημένη κατανάλωση φαγητού με άμεση συνέπεια τη μετατόπιση του δείκτη της ζυγαριάς προς τα πάνω.
Πρώτη και βασική αιτία που παρατηρείται αύξηση του σωματικού βάρους το χειμώνα είναι η μείωση της σωματικής άσκησης, η οποία οδηγεί στη χαμηλή κατεχολαμινών, με κύριους αντιπροσώπους την αδρεναλίνη και τη νορ-αδρεναλίνη. Οι δύο βασικές ορμόνες του αυτόνομου νευρικού συστήματος είναι ισχυροί ανορεξιογόνοι θερμογενετικοί και λιπολυτικοί παράγοντες, που συμβάλλουν τα μέγιστα στην απώλεια βάρους, τόσο στο επίπεδο του περιορισμού της όρεξης όσο και σε αυξημένη καύση θερμίδων, αλλά και σε απευθείας διάσπαση του λίπους. Συνεπώς, όταν τα επίπεδα των παραπάνω ορμονών είναι χαμηλά, μειώνεται και ο μεταβολισμός μας.
Ένας ακόμη παράγοντας που μας κάνει να τρώμε περισσότερο το χειμώνα είναι και το κρύο, μιας και κατά τη διάρκεια της πέψης παράγεται θερμότητα (τροφογενής θερμογένεση), η οποία συμβάλλει σε ένα μικρό ποσοστό στο να ζεσταθούμε πιο γρήγορα.
Επιπλέον, η όρεξή μας αυξάνεται το χειμώνα λόγω της μειωμένης έκκρισης σερετονίνης, του «χαρούμενου» χημικού του εγκεφάλου η οποία μειώνεται εξαιτίας της έλλειψης ηλιακού φωτός. Όταν τα επίπεδα σεροτονίνης είναι χαμηλά, νιώθουμε πεινασμένοι και αναζητάμε κάτι γλυκό.
Βασικά διατροφικά tips για να μην με… παχύνει ο χειμώνας!
Ακολουθούμε μικρά και συχνά γεύματα προκειμένου να μειώσουμε την όρεξη μας.
Καταναλώνουμε άφθονα φρούτα και λαχανικά, τα οποία λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά, αυξάνουν τον κορεσμό, ενισχύουν το μεταβολισμό και θωρακίζουν την άμυνα του οργανισμού.
Το χειμώνα λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών μειώνεται το αίσθημα δίψας. Η περιορισμένη κατανάλωση υγρών μπορεί να οδηγήσεις στην αύξηση του σωματικού βάρους , μιας και στην προσπάθεια του, ο οργανισμός να αντιμετωπίσει την ανεπαρκή παρουσία υγρών αναζητά την πρόσληψη λιπαρής τροφής, αφού ο μεταβολισμός των λιπών αποδίδει αρκετά μεγάλη ποσότητα νερού συγκριτικά με το μεταβολισμό των υδατανθράκων και των πρωτεϊνών. Και αν μερικοί βρίσκουν σαν δικαιολογία, ότι το χειμών δεν μπορούν να πιουν νερό γιατί τους κρυώνεις, η απάντηση βρίσκεται στην κατανάλωση ζεστών ροφημάτων κρόκου κοζάνης, τσαγιού και ελληνικού ή στιγμιαίου καφέ.
Δώστε έμφαση σε σούπες: η συστηματική κατανάλωση σούπας συμβάλλει στη μειωμένη συνολική πρόσληψη θερμίδων και στη διατήρηση χαμηλού δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ), σε σχέση με τη μη συστηματική κατανάλωση σούπας. Πράγματι, έχει δειχθεί πως η κατανάλωση μίας σούπας ως ορεκτικό τείνει να επιφέρει γρήγορα το αίσθημα κορεσμού. Ακόμα και αν καταναλωθεί ως κύριο γεύμα, μία σούπα είναι συνήθως χαμηλού θερμιδικού περιεχομένου σε σχέση με άλλα φαγητά, παρόλο που μπορεί να είναι από μόνη της ένα πλήρες γεύμα, προσφέροντας υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λιπαρά.
Ωστόσο, τον χειμώνα οι περισσότεροι αναφέρουν ότι ακόμα και αν έχουν ακολουθήσει όλους τους κανόνες της υγιεινής διατροφής, εξακολουθούν να έχουν όρεξη για γλυκό. Αυτό το οποίο μπορούμε να πούμε με ασφάλεια είναι ότι εβδομαδιαία μπορούμε να καταναλώνουμε μία μερίδα γλυκού, αρκεί να μην παραλείπουμε να εφαρμόζουμε τους κανόνες της ισορροπημένης διατροφής.
Χρήσιμα tips για την ασφαλή κατανάλωση γλυκών χωρίς να κάνουμε κακό στη σιλουέτα μας είναι:
Δεν αντικαθιστούμε κάποιο από τα γεύματα μας με γλυκό, προκειμένου να γλυτώσουμε θερμίδες.
Τρώμε μικρή ποσότητα γλυκού είτε μετά το φαγητό μας ή νωρίς το απόγευμα.
Αν παρασκευάζουμε εμείς το γλυκό αντικαθιστούμε την κοινή ζάχαρη με κάποιο γλυκαντικό (π.χ. σουκραλόζη).
Κατά την διάρκεια της υπόλοιπης μέρας φροντίζουμε να καταναλώνουμε φρούτα και λαχανικά τα οποία μειώνουν την αποθήκευση λίπους. Επίσης, τα φρούτα λόγω της περιεκτικότητάς τους σε απλά σάκχαρα, μειώνουν την επιθυμία μας για γλυκό.
Προτιμάμε επιδόρπια χωρίς ζάχαρη
Αν κάνουμε όλα τα παραπάνω και διαπιστώσουμε ότι θέλουμε καθημερινά γλυκά, προκειμένου να μην υποκύπτουμε συνεχώς σε κάποιον γλυκό πειρασμό επιλέγουμε κάτι από τα παρακάτω:
Μια δροσερή φρουτοσαλάτα με ποικιλία φρούτων μέλι, κανέλα και ξηρούς καρπούς
Ζελέ light με φρέσκα φρούτα (1/ημέρα)
Γιαούρτι με φρούτα, μέλι και ξηρούς καρπούς
Γιαούρτι με μέλι ή μαρμελάδα ή γλυκό κουταλιού
Δημητριακά ολικής αλέσεως με γάλα 1,5%
Μπάρα δημητριακών ολικής αλέσεως με φρούτα ή με σοκολάτα
Αποξηραμένα φρούτα
Κακάο ρόφημα αναμεμιγμένη με κρύο ή ζεστό γάλα 1,5%
1-2 μπισκότα τύπου πτι-μπερ ολικής αλέσεως ή 2 μπισκότα πολυδημητριακών χωρίς ζάχαρη
Γεωργία Καπώλη
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc
