Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο φέρνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων του ποταμού Άρδα και την παρατεταμένη αβεβαιότητα που βιώνουν οι αγρότες του Έβρου, μετά την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε σχετική ερώτησή του για τη νέα ελληνοβουλγαρική ρύθμιση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της Επιτρόπου Περιβάλλοντος Jessika Roswall, επιβεβαιώνει ότι τα κράτη-μέλη που μοιράζονται διασυνοριακές λεκάνες απορροής υποχρεούνται, βάσει της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα, να διασφαλίζουν συντονισμό, επαρκή ροή γλυκού νερού και ανταλλαγή πληροφοριών για έργα και χρήσεις που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις.
Παράλληλα, η Κομισιόν αποκαλύπτει ότι ούτε η Ελλάδα ούτε η Βουλγαρία έχουν μέχρι σήμερα κοινοποιήσει επίσημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή οποιοδήποτε πρόβλημα ή διαφωνία σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων του Άρδα, όπως προβλέπει το άρθρο 12 της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Όφειλαν δε να υποβάλλουν τα προσχέδια σε δημόσια διαβούλευση.
Η απάντηση της Επιτροπής εκθέτει την Ελληνική Κυβέρνηση, καθώς εδώ και μήνες οι παραγωγοί του Έβρου παραμένουν στο σκοτάδι σχετικά με τους πραγματικούς όρους της νέας Ελληνοβουλγαρικής συνεννόησης για το νερό. Αντί για μια ξεκάθαρη, δεσμευτική και διαφανή διακρατική συμφωνία, η Κυβέρνηση αρκέστηκε σε μια αδιευκρίνιστη «κοινή δήλωση» πενταετούς διάρκειας, χωρίς δημόσια γνωστούς ποσοτικούς όρους, χωρίς εγγυήσεις και χωρίς κοινοβουλευτική κύρωση.
Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες αγρότες στον Έβρο να μην γνωρίζουν αν και με ποιους όρους θα έχουν νερό για να καλλιεργήσουν, την ώρα που το κόστος παραγωγής αυξάνεται και η αγροτική οικονομία της ακριτικής περιοχής πιέζεται ασφυκτικά.
Με δήλωσή του, ο Σάκης Αρναούτογλου τόνισε:
«Το νερό είναι ζήτημα επιβίωσης για τον πρωτογενή τομέα και για τον Έβρο. Η Κυβέρνηση όφειλε εδώ και καιρό να έχει διασφαλίσει μια σαφή, διαφανή και νομικά δεσμευτική συμφωνία με τη Βουλγαρία. Αντί γι’ αυτό, άφησε τους αγρότες να ζουν με την ανασφάλεια και την αγωνία της επόμενης αρδευτικής περιόδου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει ξεκάθαρα ότι υπάρχουν υποχρεώσεις συνεργασίας, συντονισμού και ενημέρωσης. Η αδιαφάνεια και οι μυστικές διευθετήσεις δεν μπορούν να αποτελούν πολιτική διαχείρισης ενός τόσο κρίσιμου φυσικού πόρου.
Ο Έβρος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ξεχασμένη γωνιά της χώρας. Οι άνθρωποι της παραγωγής αξίζουν σοβαρότητα, ασφάλεια και ξεκάθαρες απαντήσεις.»
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης του ευρωβουλευτή καθώς και της απάντησης της Κομισιόν:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-000969/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Σάκης Αρναούτογλου (S&D)
Θέμα: Νέα διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για τα ύδατα του ποταμού Άρδα και συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο
Ο ποταμός Άρδας αποτελεί κρίσιμο διασυνοριακό υδατικό πόρο για τη γεωργική παραγωγή του Έβρου. Η 60ετής ελληνοβουλγαρική συμφωνία του 1964 για την παροχή υδάτων έληξε τον Ιούλιο 2024, χωρίς να αντικατασταθεί από νέα δεσμευτική διακρατική συμφωνία. Αντ’ αυτής, παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2025 μια μη δημοσιοποιημένη «κοινή δήλωση» των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, πενταετούς διάρκειας, χωρίς γνωστούς ποσοτικούς όρους, μηχανισμούς συμμόρφωσης ή κοινοβουλευτική κύρωση.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τους αγρότες του Έβρου σε καθεστώς παρατεταμένης αβεβαιότητας ως προς την επάρκεια αρδευτικού νερού, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα της τοπικής αγροτικής οικονομίας και τη διαχείριση διασυνοριακής λεκάνης απορροής εντός της ΕΕ.
Με βάση τα ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Υφίσταται στο ενωσιακό δίκαιο υποχρέωση ανάντη κράτους μέλους να διασφαλίζει προβλέψιμη και επαρκή διασυνοριακή ροή ύδατος, όταν η ροή ρυθμίζεται μέσω φραγμάτων;
2. Υποχρεούνται τα κράτη μέλη, βάσει της οδηγίας 2000/60/ΕΚ και της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας, να διασφαλίζουν διαφάνεια και πρόσβαση των πολιτών στους όρους διμερών ρυθμίσεων που επηρεάζουν διασυνοριακά ύδατα;
3. Προτίθεται η Επιτροπή να εξετάσει αν μια μη δημοσιοποιημένη «κοινή δήλωση», χωρίς σαφή νομική δεσμευτικότητα, συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της χρηστής διοίκησης και της ασφάλειας δικαίου;
Κατάθεση: 9.3.2026
EL
E-000969/2026
Απάντηση της κ. Roswall
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(11.5.2026)
Το άρθρο 13 της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα (ΟΠΥ)[1] απαιτεί από τα κράτη μέλη που μοιράζονται μια διεθνή λεκάνη απορροής ποταμού να διασφαλίζουν τον συντονισμό των οικείων σχεδίων διαχείρισης. Ο συντονισμός αυτός θα πρέπει να καλύπτει μέτρα για τη διασφάλιση της κατάλληλης ποσότητας και δυναμικής της ροής γλυκού νερού, ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη καλής οικολογικής κατάστασης. Επιπλέον, ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης για τα ύδατα της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη[2], τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν «την [ανταλλαγή] πληροφοριών σχετικά με τις χρήσεις των υδάτων και τις σχετικές εγκαταστάσεις που ήδη υπάρχουν ή προγραμματίζονται, οι οποίες ενδέχεται να έχουν διαμεθοριακές επιπτώσεις».
Σύμφωνα με το άρθρο 12 της ΟΠΥ, όταν ένα κράτος μέλος εντοπίσει ζήτημα που έχει επιπτώσεις στη διαχείριση των υδάτων του αλλά δεν είναι δυνατόν να επιλυθεί από το εν λόγω κράτος μέλος, μπορεί να αναφέρει το ζήτημα στην Επιτροπή και σε οποιοδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και να προβεί σε συστάσεις για την επίλυσή του. Η προσφάτως τροποποιηθείσα διάταξη[3] ενισχύει τη συνεργασία αυτή καθιστώντας την υποχρεωτική. Ούτε η Βουλγαρία ούτε η Ελλάδα έχουν προβεί σε κοινοποίηση προς την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 12.
Η ΟΠΥ δεν προσδιορίζει ποια μορφή θα πρέπει να λάβει η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Το άρθρο 3 παράγραφος 4 της ΟΠΥ επιτρέπει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν υφιστάμενες δομές που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες. Οι πληροφορίες σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία θα πρέπει να αναφέρονται στα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού. Πριν από την έγκρισή τους, τα προσχέδια υποβάλλονται σε δημόσια διαβούλευση.
Δεδομένης της καθυστέρησης στην υποβολή εκθέσεων, η Επιτροπή εξακολουθεί να αξιολογεί επί του παρόντος τα τρίτα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού τόσο της Βουλγαρίας όσο και της Ελλάδας και θα εξετάσει στο πλαίσιο αυτό την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία.
