Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε νέα νομοθεσία που δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επαναφέρει την υποχρέωση έκδοσης βίζας για πολίτες χωρών που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ή παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η μεταρρύθμιση αφορά 61 χώρες, των οποίων οι πολίτες μπορούν σήμερα να ταξιδεύουν χωρίς βίζα στον χώρο Σένγκεν για έως 90 ημέρες. Με το νέο πλαίσιο, η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλλει προσωρινά ή μόνιμα την ελεύθερη είσοδο, εφόσον υπάρχουν σοβαροί λόγοι.
Νέοι λόγοι αναστολής
Στη λίστα των αιτιών που μπορούν να οδηγήσουν σε αναστολή της απαλλαγής από θεώρηση περιλαμβάνονται:
- υβριδικές απειλές, όπως η κρατική εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών
- προγράμματα “χρυσών διαβατηρίων” που εγείρουν ανησυχίες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
- παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή του ανθρωπιστικού δικαίου
- μη συμμόρφωση με διεθνείς δικαστικές αποφάσεις
- καθώς και αποκλίσεις από την κοινή πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ.
Παράλληλα, διατηρούνται οι ήδη υπάρχοντες λόγοι ενεργοποίησης του μηχανισμού, όπως οι ανησυχίες για την ασφάλεια ή η έλλειψη συνεργασίας σε θέματα επανεισδοχής μεταναστών.
Στοχευμένες κυρώσεις σε αξιωματούχους
Για πρώτη φορά, η ΕΕ θα μπορεί να επιβάλλει στοχευμένη αναστολή απαλλαγής από βίζα σε κυβερνητικούς αξιωματούχους τρίτων χωρών που ευθύνονται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή άλλες παραβάσεις.
Ο νέος μηχανισμός προβλέπει επίσης διαδικασίες αξιολόγησης και έρευνας πριν από την οριστική αναστολή, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις η Επιτροπή θα μπορεί να παρεκκλίνει από τα ποσοτικά όρια.
Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει ενεργοποιήσει τον μηχανισμό μόνο στην περίπτωση του Βανουάτου.
Δήλωση του εισηγητή
Ο εισηγητής του Ευρωκοινοβουλίου, Matjaž Nemec (Σοσιαλιστές, Σλοβενία), δήλωσε:
«Με έναν εκσυγχρονισμένο μηχανισμό αναστολής, η ΕΕ θα είναι σε θέση να επαναφέρει την υποχρέωση έκδοσης βίζας σε περίπτωση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να στοχεύει κυβερνητικούς αξιωματούχους ή άλλες ομάδες. Ο νέος μηχανισμός ενισχύει τη δέσμευσή μας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο».
Η πρόταση εγκρίθηκε στην Ολομέλεια με 518 ψήφους υπέρ, 96 κατά και 24 αποχές. Μετά την επίσημη έγκρισή της και από το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
