Στο προσχέδιο του νέου κώδικα τοπικής αυτοδιοίκησης το Υπουργείο Εσωτερικών είχε την πρόβλεψη για τη δημιουργία Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Έβρου μια θετική εξέλιξη και δικαίωση για τους φορείς που συγκροτήσαμε την Πρωτοβουλία διεκδίκησης, για το μεγάλο πλήθος των συμπολιτών μας που συντάχθηκαν με το αίτημα, για το Δημοτικό Συμβούλιο Ορεστιάδας που το υιοθέτησε και για τους αυτοδιοικητικούς που το διατύπωσαν κατά καιρούς, μεταξύ αυτών και του Δημάρχου Ορεστιάδας.
Οι κινδυνολογικές προσεγγίσεις που διακινήθηκαν από μεμονωμένους πολέμιους της ιδέας, όπως και οι πεσιμιστικές περί ανέφικτου στόχου, απαντήθηκαν επαρκώς από την εκδηλωθείσα πρόθεση της πολιτείας.
Στο σχέδιο για τον νέο Κώδικα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση που δόθηκε στη δημοσιότητα στη 1/12/2025 εξαλείφθηκαν, όπως μας ενημέρωσε περιχαρής τοπικός παραγοντίσκος, οι παράγραφοι 9 και 10 του άρθρου 4 του Βιβλίου Α΄ που προέβλεπαν ίδρυση Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Έβρου με τους Δήμους Ορεστιάδας, Διδυμοτείχου και Σουφλίου.
Η αρχική πρόταση, προφανώς, έχρηζε βελτίωσης, αφού π.χ. δεν είναι όλοι οι αναφερόμενοι δήμοι Βόρειος Έβρος ή κάποιοι εξ αυτών έχουν άλλη προσέγγιση για τις προοπτικές ανάπτυξής τους ή είναι αδιάφοροι για το θέμα, αν δεν οριστούν υποχρεωτικά ως «κέντρο» της νέας διοικητικής διάταξης.
Σεβόμαστε απόλυτα τη θέληση των Δημοτικών Συμβουλίων του Σουφλίου και του Διδυμοτείχου που κρίνουν και διαβλέπουν άλλες προοπτικές για τους Δήμους τους. Δεν αντιλαμβανόμαστε όμως ούτε ως δίκαιη ούτε ως πρέπουσα την τοποθέτηση οιουδήποτε που να αφορά το δικό μας μέλλον.
Πεποίθησή μας ήταν και είναι ότι δεν ζημιώνεται κανείς από την αναδιάρθρωση. Αν πιστεύει οποιοσδήποτε ότι ζημιώνεται ο υπόλοιπος Νομός, προφανώς δηλώνει ότι είμαστε χρήσιμοι κομπάρσοι αλλότριων συμφερόντων.
Η διεκδίκηση ήταν εξαρχής σαφής και δεν εξαρτάτο από τις προθέσεις άμεσων ή ευρύτερων γειτόνων, αφού προφανώς ακόμη και τα ομοειδή προβλήματα δεν έχουν την ίδια ένταση ή δεν συμπίπτουν οι απόψεις για τις ενδεικνυόμενες παρεμβάσεις.
Ποιος επιθυμεί να αποκλείσει την περιοχή μας από τη δυνατότητα διεκδίκησης κι εφαρμογής τοπικών πολιτικών (οικονομικών, φορολογικών, κλπ), δημιουργίας και στελέχωσης περιφερειακών υπηρεσιών που στην ίδια απόσταση δυτικά της Αλεξανδρούπολης απαντώνται τέσσερις φορές, πρόσβασης σε ειδικά ευρωπαϊκά προγράμματα για τα χαρακτηριστικά της;
Η Ορεστιάδα που είναι ο βορειότερος δήμος, ο περισσότερο πληττόμενος από τις αγορές των γειτονικών – πολύ κοντά του – χωρών, ο σε πλεονεκτική θέση, λόγω γεωγραφικής θέσης, για την εφαρμογή της νέας Ενότητας, ο μόνος με σαφή θετική τοποθέτηση του Δημοτικού του Συμβουλίου, ο μόνος με δήμαρχο με προεκλογική δέσμευση(;) για διεκδίκηση της ΠΕΒΕ, όφειλε να ορθώσει λόγο και να διεκδικήσει.
Μπορεί ο Δήμος Ορεστιάδας να αποτελέσει την ΠΕ Βορείου Έβρου; Ασφαλώς.
Η νέα ΠΕ θα είναι μεγαλύτερη σε έκταση από 29, και σε πληθυσμό από 19 υφιστάμενες Περιφερειακές Ενότητες. Η γεωγραφία το επιτρέπει. Οι συνθήκες το επιβάλλουν.
Όλα τα παραπάνω μαζί με σύντομη παρουσίαση του αιτήματος κοινοποιήθηκαν σε όλα τα μέλη της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων ΑΜΘ πριν τη συνεδρίαση της 22ας Οκτωβρίου 2025, στον Περιφερειάρχη και τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου, στον Πρωθυπουργό, στους εμπλεκόμενους Υπουργούς και Υφυπουργούς και στον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ πριν από το συνέδριό της στην Αλεξανδρούπολη.
Η ευθύνη της διεκδίκησης ήταν του Δημάρχου Ορεστιάδας, που δεν έκανε καμία δημόσια τοποθέτηση-παρέμβαση για το θέμα. Στη συνεδρίαση της ΠΕΔ δεν πήγε καν, αλλά και στο συνέδριο της ΚΕΔΕ δεν τοποθετήθηκε. Το εγκατέλειψε ως να ήταν προσωπική του υπόθεση. Αν δεν είναι έτσι τα πράγματα, περιμένουμε το οπτικοακουστικό υλικό από τις παρεμβάσεις του για να επανορθώσουμε.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Θεσσαλονίκης, πριν το συνέδριο τοποθετήθηκε αρνητικά στην πρόταση, συμφωνούντος του παρακαθήμενου και σθεναρά πολέμιου της ιδέας τέως δημάρχου Ορεστιάδας. Αλήθεια, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ από τη Θεσσαλονίκη πληροφορήθηκε τα προβλήματα του βορειότερου Δήμου της χώρας, τις προτεινόμενες λύσεις και μόρφωσε άποψη;
Ο Περιφερειάρχης και τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου, γενικά αλλά και ειδικά οι καταγόμενοι και εκλεγόμενοι με την στήριξη των συμπολιτών τους στην Ορεστιάδα, εκδήλωσαν εκκωφαντική σιωπή, έκδηλη μιας διάθεσης ισορροπίας «αντίθετων θέσεων», που αδικαιολόγητα υπονόμευαν το μέλλον του τόπου μας.
Οι βουλευτές, διάφοροι οιονεί υποψήφιοι, κάποιοι κατά φαντασία υποψήφιοι και πολλοί παρατρεχάμενοι, ως γνήσια ενδιαφερόμενοι για την επανεκλογή ή εκλογή τους, τάχθηκαν απέναντι στο εγχείρημα, αφού ίσως άλλαζε, όχι κατ’ ανάγκη, τις εκλογικές περιφέρειες και έθετε νέα δεδομένα. Η λογική του «μην αγγίζετε τα κακώς κείμενα». Μόνο που τα κακώς κείμενα αφορούν τις ζωές μας, όσων επιμένουμε να κατοικούμε και να δραστηριοποιούμαστε σ’ αυτόν τον δύσμοιρο, άνευ εκπροσώπησης τόπο.
Δημοσιογράφοι των τοπικών ΜΜΕ, ελάχιστοι και ελάχιστα απέφυγαν την συνθηματολογία περί «διχοτόμησης, διαίρεσης, αυτονόμησης(!)», διακινδυνεύοντας την αξιοπιστία τους, όπως αποδείχθηκε από την πρωτοβουλία του Υπουργείου Εσωτερικών, της Πολιτείας δηλαδή, που δεν συμμερίστηκε αυτές τις απόψεις.
Η κατάσταση είναι πολύ πιο σοβαρή από προσωπικές αγωνίες εκλογής ή πολιτικής επιβίωσης
Γινόμαστε τελευταία μάρτυρες με «στοιχεία που σοκάρουν», όπως λένε τα ΜΜΕ, για τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, που ασφαλώς ακολουθεί την ανάλογη μείωση του γενικού πληθυσμού.
Τα δεδομένα της απογραφής του 2021 δείχνουν σε μία δεκαετία μείωση του πληθυσμού πάνω από 14% στον Βόρειο Έβρο και 3,5% στον Νότιο Έβρο, ποσοστό κοντά στο πανελλαδικό 3,1%. Το σχολικό έτος 2024-25 σε δύο περιφερειακά δημοτικά σχολεία της Ορεστιάδας, στα Δικαίων και Κυπρίνου, δεν είχαμε καμία εγγραφή την Α΄ τάξη.
Την τελευταία επταετία παρατηρήθηκε μείωση του μαθητικού πληθυσμού στα δημοτικά σχολεία της Ορεστιάδας κατά 320 μαθητές. Σε επτά χρόνια, δηλαδή, «εξαφανίστηκε» ένα μεγάλο 13θέσιο σχολείο.
Γινόμαστε μάρτυρες της αποτυχίας του μέτρου της μετεγκατάστασης στον Έβρο, αφού οποιαδήποτε είτε εγκατάσταση είτε παραμονή κατοίκων προϋποθέτει εργασία και οικονομικές συνθήκες διαβίωσης.
Η θέση της Ορεστιάδας μεταξύ δύο χωρών με διαφορετικές φορολογικές πολιτικές και διαφορετική νομισματική ισοτιμία σε συνδυασμό με τις οικονομικές συνθήκες (κρίση οικονομική, δραματική μείωση αγροτικού εισοδήματος, αποβιομηχάνιση, βεβαρυμμένες κλιματολογικές συνθήκες) δημιουργούν μια συνεχή αιμορραγία οικονομικών πόρων στις φθηνότερες αγορές των όμορων χωρών. Και όχι δεν είναι οι συμπολίτες μας λιγότερο πατριώτες. Είναι περισσότερο απελπισμένοι. Τα σημαντικά ποσά, όμως, που διαρρέουν σε ξένες αγορές λείπουν στο πολλαπλάσιο από την τοπική, σπάζοντας την αλυσίδα της οικονομικής δραστηριότητας που θα προκαλούσε προστιθέμενη αξία. Απαιτούνται άμεσα μέτρα οικονομικής στήριξης επιχειρήσεων και κατοίκων.
Οι παραπάνω δύο αλληλοτροφοδοτούμενοι παράγοντες (πληθυσμιακή συρρίκνωση και οικονομική κατάρρευση) οδηγούν τον τόπο σε μαρασμό και προοπτικά στην ερήμωση.
Η δημιουργία της Π.Ε.Β.Ε. θα δώσει τη δυνατότητα να διεκδικήσουμε, αλλά και στην πολιτεία να αποδεχθεί και να εφαρμόσει πολιτικές ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας, ώστε τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους κατοίκους να αρθούν οι σχεδόν τιμωρητικές συνθήκες επιχειρείν και διαβίωσης στον τόπο αυτό.
Μέτρα όπως η θέσπιση ειδικού φορολογικού καθεστώτος στα καύσιμα, η μείωση του ΦΠΑ σε όλα τα είδη, η μείωση της φορολογίας επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων, η μείωση των φόρων στην ακίνητη περιουσία που αναζητείται η αξία της, η εφαρμογή του μεταφορικού ισοδύναμου, η ένταξη πιθανόν στις περιοχές με ειδικά μειονεκτήματα, τα ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα για τον γεωργοκτηνοτροφικό τομέα, τα χαμηλότοκα δάνεια για εγκατάσταση νοικοκυριών (το μόνο προτεινόμενο μέτρο για την περιοχή από την Διακομματική Επιτροπή για τη Θράκη), τα αυξημένα κίνητρα στον αναπτυξιακό νόμο είναι αναγκαία για ξαναδημιουργηθεί στην περιοχή η δυναμική που απαιτείται για την αντιστροφή της πορείας ερήμωσης που διαγράφει.
Ο πρόσφατος αναπτυξιακός νόμος, ενώ ορθά προβλέπει έναν βηματισμό με αυξανόμενα ποσοστά στήριξης των επιχειρήσεων προοδευτικά προς τις εγγύτερα στα σύνορα, στον Νομό Έβρου με βάθος πλέον των 170 χιλιομέτρων το ποσοστό είναι ενιαίο, διότι αποτελεί μία Περιφερειακή Ενότητα. Για ποιό λόγο, όμως, να επενδύσει κάποιος 100 ή 150 χιλιόμετρα μακριά από συγκοινωνιακούς κόμβους (αεροδρόμιο, λιμάνι, σιδηρόδρομο, Εγνατία οδό) και πολυπληθή εσωτερική αγορά, αν το κίνητρο είναι το ίδιο; Απαιτείται κλιμάκωση των κινήτρων κι εντός του Νομού Έβρου, κάτι που μπορεί να γίνει με την οριοθέτηση της νέας περιφερειακής ενότητας. Στην ίδια απόσταση με το βόρειο άκρο του Νομού, οδεύοντας δυτικά της Αλεξανδρούπολης διασχίζουμε τρεις περιφερειακές ενότητες, Ροδόπης, Ξάνθης και Καβάλας, φτάνοντας στο νοτιότερο άκρο στο Παλαιό Τσιφλίκι (163 χιλιόμετρα).
Η επίσκεψη και η διευθέτηση θεμάτων τους σε περιφερειακές υπηρεσίες απαιτεί από τους κατοίκους του Τριγώνου, του Κυπρίνου, της Βύσσας αλλά και της δημοτικής κοινότητας Ορεστιάδας την ταλαιπωρία σε πλείστες των περιπτώσεων μιας ή και δύο ημερών.
Η ίδρυση της Π.Ε.Β.Ε. θα δώσει τη δυνατότητα στην Πολιτεία για το αυτονόητο. Τη δημιουργία και στελέχωση υπηρεσιών και την εφαρμογή μέτρων που σήμερα μόνο κατ’ εξαίρεση εφαρμόζονται. Θεωρούμε ότι σε μια τόσο απομακρυσμένη περιοχή είναι αναγκαία η εγκατάσταση όλων των υπηρεσιών που απαιτούνται για την λειτουργία της κρατικής και περιφερειακής διοίκησης.
Η απαρίθμηση αναγκαίων υπηρεσιών στην περιοχή θα καθιστούσε το Δελτίο μακροσκελές. Ενδεικτικά απαιτούνται: Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ), Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ), Εφορεία Αρχαιοτήτων, Διοικητικό Πρωτοδικείο, Διεύθυνση Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Συμβουλευτικό Κέντρο Κακοποιημένων Γυναικών, Επιθεώρηση Εργασίας, ΔΟΥ με Δικαστικό Τμήμα, σύνδεση των πόλεων του νομού με Εγνατία Οδό και πόσα άλλα, που αυτονόητα θα είχαμε, αλλά 100 χρόνια στερούμαστε από μια διοικητική διάταξη που δεν υπακούει σωστά στην γεωγραφία, γιατί δεν μπορούσε ή δεν ήθελε η Πολιτεία. Τώρα που η Πολιτεία και θέλει και μπορεί οι αιρετοί μας δεν θέλουν, γιατί δεν μπορούν να ξεπεράσουν τον ψηφοθηρικό εγωισμό τους.
Η διεκδίκηση παραμένει ισχυρή
Η πρόσφατη τοποθέτηση του ίδιου του πρωθυπουργού που, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ορεστιάδας, είπε ότι «είναι κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει» και ότι θα το εξετάσει, δίνει μια αισιόδοξη προοπτική.
Στο νομοσχέδιο που θα δοθεί(;) σε διαβούλευση τις επόμενες ημέρες θα την διατυπώσουμε εκ νέου και καλούμε όλους τους συμπολίτες μας να υπερβούν τους «εκπροσώπους» μας και να την θέσουν και εκείνοι.
Η δήλωση για υποτιθέμενα «λάθη» στη διεκδίκηση που ακούγεται, είναι για δικαιολόγηση και απόσειση των ευθυνών του αυτού που το λέει.
Η δήλωση για «απαραίτητες συναινέσεις» υποδηλώνει ότι κάποιοι υπονομεύουν τη διεκδίκηση, που σημαίνει παραδοχή της άποψης ότι ζημιώνονται από τη δημιουργία της ΠΕΒΕ. Εκτός της απαράδεκτης παραδοχής, η οποία δείχνει λογική που ο λαός λέγει για «την κατσίκα του γείτονα», αποτελεί επίσης επιχείρηση απόσεισης ευθυνών.
Ας αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων, ας εκτιμήσουμε την ευθύνη έναντι των επόμενων γενεών αυτού του τόπου και να διεκδικήσουμε την Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Έβρου που μοιάζει πανάκεια, δεδομένων των δυνατοτήτων και της προοπτικής ανάπτυξης που συνεπάγεται.
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΒΡΟΥ
(Ενδεικτικά: Δικηγορικός Σύλλογος Ορεστιάδας, Σύνδεσμος Βιοτεχνών & Βιομηχάνων Βορείου Έβρου, Ένωση Καταστημάτων Μαζικής Εστίασης, Εμπορικός Σύλλογος Ορεστιάδας, Σύλλογος Εκπ/κών Π/θμιας Εκπ/σης Ορεστιάδας, Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ορεστιάδας, Θρακικό Κέντρο Πολιτισμού Διόνυσος, Κοιν.Σ.Επ. Άρωμα Έβρου, Σύλλογος Δικαστικών Υπαλλήλων Ορεστιάδας, Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ορεστιάδας & Περιφέρειας, Ένωση Βενζινοπωλών Βορείου Έβρου, κ.ά.)
