Ριζική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο προβλέπει τη δημιουργία 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με την Πολιτική Προστασία, σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση θα λειτουργεί ένα Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων, πλήρως διασυνδεδεμένο με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Στόχος είναι η ύπαρξη ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας σε πραγματικό χρόνο, από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται ταχύτερα και με καλύτερο συντονισμό.
Κεντρική φιλοσοφία του νέου μοντέλου είναι η αρχή «μία επιχείρηση – μία διοίκηση», με τα νέα κέντρα να λειτουργούν ως τοπικά και περιφερειακά «war rooms» διαχείρισης κρίσεων.
Πώς θα λειτουργούν τα Επιχειρησιακά Κέντρα
Τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων θα αποτελούν τον βασικό κόμβο συντονισμού όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Θα είναι εξοπλισμένα με σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, επιχειρησιακούς χάρτες, τεχνική υποστήριξη και εργαλεία ανάλυσης δεδομένων, κυρίως για την αντιπυρική περίοδο αλλά και για κάθε είδους κρίση.
Στα κέντρα θα συμμετέχουν μόνιμοι σύνδεσμοι:
- του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (ΣΟΠΠ)
- των Περιφερειακών και Τοπικών Συντονιστικών Οργάνων (ΠΕΣΟΠΠ – ΤΕΣΟΠΠ)
- εθελοντικών οργανώσεων και εγγεγραμμένων ΜΚΟ
Στόχος είναι να ξεπεραστούν τα προβλήματα κατακερματισμού και ασυντόνιστων εντολών που είχαν καταγραφεί σε προηγούμενες μεγάλες κρίσεις.
Το διεθνές πρότυπο ICS
Το νέο σύστημα βασίζεται στο διεθνώς αναγνωρισμένο Incident Command System (ICS), που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε ΗΠΑ, Καναδά και ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία.
Το ICS προβλέπει ενιαία οργανωτική δομή, σαφή κατανομή ρόλων και κοινή επιχειρησιακή «γλώσσα» για όλους τους φορείς, ανεξάρτητα από το είδος της καταστροφής.
Στην Ελλάδα θα εφαρμόζεται σε τρία επίπεδα:
- Στρατηγικό, μέσω του ΕΣΚΕΔΙΚ
- Επιχειρησιακό, με τα νέα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων
- Τακτικό, με στοιχεία διοίκησης στο πεδίο και κινητά επιχειρησιακά κέντρα
Τι αλλάζει στην πράξη
Με το νέο πλαίσιο:
- Δημιουργούνται ενιαίοι κόμβοι διοίκησης στο πεδίο
- Καθιερώνονται τυποποιημένα πρωτόκολλα και κανόνες εμπλοκής
- Εξασφαλίζεται κοινή επιχειρησιακή εικόνα για Πυροσβεστική, ΕΛ.ΑΣ., Ένοπλες Δυνάμεις, Λιμενικό και ΕΚΑΒ
- Μειώνεται ο κίνδυνος αντιφατικών εντολών
- Βελτιώνεται η ασφάλεια προσωπικού και πολιτών
Σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον «αυτοσχέδιο συντονισμό» σε ένα θεσμικά κατοχυρωμένο και διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα διαχείρισης κρίσεων, με στόχο πιο γρήγορες, σαφείς και αποτελεσματικές αποφάσεις σε κάθε μεγάλη καταστροφή.
