Η Ελλάδα συμμετέχει σε κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με στόχο τη δημιουργία κέντρων επιστροφής μεταναστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνεργασία με τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία και τη Δανία, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.
Σύμφωνα με τον υπουργό, τα κέντρα αυτά σχεδιάζεται να δημιουργηθούν σε τρίτες χώρες, με πιθανότερη γεωγραφική επιλογή την αφρικανική ήπειρο, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί συγκεκριμένη χώρα υποδοχής.
Τι είναι τα «κέντρα επιστροφής»
Τα λεγόμενα «return hubs» ή κέντρα επιστροφής προορίζονται για:
- Μετανάστες των οποίων η αίτηση ασύλου έχει απορριφθεί
- Άτομα που δεν μπορούν να επιστραφούν άμεσα στη χώρα καταγωγής τους, επειδή αυτή δεν τους δέχεται πίσω
- Περιπτώσεις όπου απαιτείται ενδιάμεση κράτηση και διαχείριση πριν την οριστική επιστροφή
Στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής αλλά και η αποτροπή παράτυπων μεταναστευτικών ροών.
Προχωρούν οι τεχνικές συζητήσεις
Οι υπουργοί των πέντε χωρών έχουν ήδη πραγματοποιήσει πολιτικές επαφές για το θέμα, ενώ τεχνικές ομάδες αναμένεται να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις, με στόχο την υλοποίηση ενός αρχικού σχεδίου μέσα στους επόμενους μήνες.
Ο κ. Πλεύρης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «δεν μιλάμε πλέον θεωρητικά, αλλά πρακτικά», επισημαίνοντας ότι οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται ήδη σε απευθείας επικοινωνία με πιθανούς εταίρους εκτός ΕΕ.
Σύνδεση με τη νέα ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την έγκριση νέων ευρωπαϊκών μεταναστευτικών κανόνων, οι οποίοι επιτρέπουν:
- Απόρριψη αιτήσεων ασύλου όταν ο αιτών προέρχεται από «ασφαλή χώρα»
- Μεταφορά αιτούντων άσυλο σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφής μεταναστών
Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει ότι πλέον δίνει έμφαση κυρίως στις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας.
Τα στοιχεία για τις μεταναστευτικές ροές στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός:
- Το 2025 καταγράφηκε μείωση 21% στις παράτυπες αφίξεις σε σχέση με το 2024
- Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 13.000 λιγότερες αφίξεις
- Το τελευταίο πεντάμηνο η μείωση φτάνει το 40%
Οι κύριες διαδρομές παραμένουν:
- Από τις τουρκικές ακτές προς τα νησιά του Αιγαίου
- Από τη Βόρεια Αφρική προς τη νότια Ελλάδα, κυρίως τη Γαύδο και την Κρήτη
Επόμενες διπλωματικές κινήσεις
Ο υπουργός αναμένεται να μεταβεί στη Ρώμη για συναντήσεις με ομολόγους από την Ιταλία και την Ισπανία, ενώ προγραμματίζεται και επαφή με τον αντίστοιχο υπουργό του Πακιστάν, στο πλαίσιο ενίσχυσης της συνεργασίας για τις επιστροφές μεταναστών.
