Ένα διαχρονικό ζήτημα άνισης μεταχείρισης συνεχίζει να ταλαιπωρεί εκατοντάδες χιλιάδες αποφοίτους των πρώην Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, παρά τις σημαντικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον χάρτη της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ήδη από τον νόμο 2916/2001, τα ΤΕΙ αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της ανώτατης εκπαίδευσης, ως ο τεχνολογικός της τομέας, με τα πτυχία τους να αναγνωρίζονται ως βασικοί τίτλοι ανώτατων σπουδών. Παράλληλα, μέσω του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, οι τίτλοι σπουδών των πρώην ΤΕΙ κατατάσσονται στο επίπεδο 6, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με τα πανεπιστημιακά πτυχία πρώτου κύκλου.
Ωστόσο, με την κατάργηση του τεχνολογικού τομέα και την ενσωμάτωσή του στον πανεπιστημιακό μέσω των νόμων 4521/2018 και 4610/2019, δημιουργήθηκε ένα σοβαρό θεσμικό κενό. Οι φοιτητές που δεν είχαν υπερβεί το όριο φοίτησης ν+2 απέκτησαν τη δυνατότητα, μέσω πρόσθετων μαθημάτων, να λάβουν πανεπιστημιακό τίτλο. Αντίθετα, οι ήδη απόφοιτοι και όσοι είχαν υπερβεί το όριο αυτό αποκλείστηκαν πλήρως από αντίστοιχη δυνατότητα.
Το αποτέλεσμα είναι πολίτες με ίδια ακαδημαϊκή αφετηρία, παρόμοια προγράμματα σπουδών και κοινά επαγγελματικά αντικείμενα να αντιμετωπίζονται διαφορετικά αποκλειστικά βάσει χρονικής συγκυρίας αποφοίτησης.
Ζήτημα συνταγματικής ισότητας και επαγγελματικής υποβάθμισης
Η συγκεκριμένη διάκριση εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, καθώς παραβιάζει:
- την αρχή της ισότητας,
- την αρχή της αναλογικότητας,
- τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.
Την ίδια ώρα, η απουσία πλήρους επαγγελματικής κατοχύρωσης για πολλές ειδικότητες αποφοίτων πρώην ΤΕΙ έχει οδηγήσει σε:
- αποκλεισμό από επιμελητήρια όπως ΤΕΕ και ΓΕΩΤΕΕ,
- περιορισμένη πρόσβαση στην ιδιωτική αγορά εργασίας,
- αδυναμία άσκησης ελεύθερου επαγγέλματος,
- χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια στο Δημόσιο,
- αποκλεισμό από θέσεις ευθύνης ακόμη και για κατόχους μεταπτυχιακών ή διδακτορικών τίτλων.
Οικονομικό κόστος για το Δημόσιο
Η μακροχρόνια αδράνεια της πολιτείας έχει ήδη οδηγήσει την Ελλάδα σε δικαστικές καταδίκες και καταβολή αποζημιώσεων που ξεπερνούν τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ, εξαιτίας της μη ρύθμισης επαγγελματικών δικαιωμάτων αποφοίτων ΤΕΙ.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα που τελικά επιβαρύνει τους ίδιους τους φορολογούμενους, χωρίς να δίνεται ουσιαστική λύση.
Ιστορικά προηγούμενα υπάρχουν
Σε αντίστοιχες περιπτώσεις αναβάθμισης ή μετασχηματισμού εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στο παρελθόν, η ελληνική πολιτεία είχε προβλέψει διαδικασίες αντιστοίχισης, ισοτίμησης ή συμπληρωματικής εκπαίδευσης για τους αποφοίτους, όπως:
- ΚΑΤΕΕ σε ΤΕΙ,
- Παιδαγωγικές Ακαδημίες,
- ΤΕΦΑΑ,
- Ανώτατες Σχολές που μετεξελίχθηκαν σε Πανεπιστήμια.
Τι ζητούν οι απόφοιτοι
Ο Ανεξάρτητος Πανελλήνιος Σύλλογος Αποφοίτων ΤΕΙ ζητά:
- Άμεση θεσμοθέτηση διαδικασίας ακαδημαϊκής αντιστοίχισης πτυχίων πρώην ΤΕΙ με τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά.
- Έκδοση όλων των απαραίτητων Προεδρικών Διαταγμάτων για πλήρη επαγγελμαικά δικαιώματα.
Πολιτική εκκρεμότητα για 600.000 πολίτες
Μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του υφυπουργού Παιδείας Νίκου Παπαϊωάννου, το θέμα παραμένει χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, αφήνοντας περίπου 600.000 αποφοίτους σε ένα ιδιότυπο καθεστώς αβεβαιότητας.
Η υπόθεση των αποφοίτων πρώην ΤΕΙ δεν αφορά μόνο ακαδημαϊκούς τίτλους. Αγγίζει την εργασιακή ισότητα, τη θεσμική αξιοπιστία και τη δίκαιη μεταχείριση μιας ολόκληρης γενιάς επιστημόνων που ζητά ισότιμη αναγνώριση.
