Στα όριά της βρίσκεται η κτηνοτροφία στη Λέσβο μετά τα κρούσματα αφθώδους πυρετού, με την αγορά να έχει ουσιαστικά μπλοκάρει και τους παραγωγούς να βλέπουν το εισόδημά τους να εξαφανίζεται στην πράξη.
Οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί για την ανάσχεση της νόσου έχουν «παγώσει» τη διακίνηση προϊόντων, δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις σε παραγωγούς, τυροκομεία και εμπόρους. Το πρόβλημα πλέον δεν είναι μόνο υγειονομικό. Είναι καθαρά οικονομικό και εξελίσσεται σε κρίση για ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα.
Το γάλα «πνίγει» το σύστημα
Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στο γάλα. Η ημερήσια παραγωγή στη Λέσβο ξεπερνά τους 250 τόνους, ωστόσο μεγάλο μέρος δεν μπορεί να απορροφηθεί, καθώς τα τυροκομεία δεν έχουν τη δυνατότητα να διαθέσουν προϊόντα εκτός νησιού.
Το αποτέλεσμα είναι αδιέξοδο:
η παραγωγή συνεχίζεται κανονικά,
η διάθεση έχει μπλοκάρει,
και το προϊόν συσσωρεύεται.
Για να αποφευχθεί η κατάρρευση, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προχωρά σε μέτρα στήριξης, με αποζημιώσεις για το γάλα που παραλαμβάνεται αλλά δεν αξιοποιείται, ενώ εξετάζεται η επέκταση της ενίσχυσης και σε ποσότητες που δεν παραλαμβάνονται καθόλου.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται λύσεις όπως η επιλεκτική παραλαβή από τυροκομεία, η διαχείριση του πλεονάσματος και ακόμη και η μεταφορά γάλακτος εκτός νησιού για επεξεργασία.
Γιατί φέτα και λαδοτύρι παραμένουν μπλοκαρισμένα
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η φύση των προϊόντων.
Η φέτα και το λαδοτύρι, ως προϊόντα ΠΟΠ, παράγονται από παστεριωμένο αιγοπρόβειο γάλα και δεν υφίστανται ισχυρή θερμική επεξεργασία τύπου UHT. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ζωονόσους, δεν θεωρούνται ότι πληρούν το υψηλότερο επίπεδο εξουδετέρωσης του ιού.
Με απλά λόγια, δεν κρίνονται επικίνδυνα για κατανάλωση, αλλά δεν επιτρέπεται η ελεύθερη διακίνησή τους σε περίοδο επιδημίας.
Έτσι, παραμένουν μπλοκαρισμένα, στερώντας από την αγορά τη βασική διέξοδο.
Πίεση και από τα αποθέματα
Το πρόβλημα εντείνεται από τα ήδη παραγμένα προϊόντα.
Αν και δεν τίθεται θέμα ασφάλειας, η διακίνησή τους περιορίζεται όσο ισχύουν τα μέτρα επιτήρησης. Αυτό οδηγεί σε γεμάτες αποθήκες, αυξημένο κόστος και ασφυκτική πίεση στα τυροκομεία.
Τα μέτρα για τον περιορισμό της νόσου
Η διαχείριση της κατάστασης γίνεται με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο, που επιβάλλει συγκεκριμένα στάδια και αυστηρούς ελέγχους.
Στη Λέσβο εφαρμόζονται ζώνες προστασίας και επιτήρησης, περιορισμοί στη διακίνηση ζώων και προϊόντων, καθώς και συνεχείς έλεγχοι στις μονάδες.
Παράλληλα, έχουν ενισχυθεί τα μέτρα βιοασφάλειας, με απολυμάνσεις, περιορισμό επισκέψεων και αυξημένη επιτήρηση.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος: για τουλάχιστον 30 ημέρες δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή, ενώ κάθε νέο κρούσμα επαναφέρει την κατάσταση στην αρχή.
Σε επιφυλακή ο Έβρος
Η κατάσταση παρακολουθείται στενά και στον Έβρο, όπου έχουν ήδη ενισχυθεί τα προληπτικά μέτρα.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε αυξημένους ελέγχους σε κτηνοτροφικές μονάδες, αυστηρή επιτήρηση στις μετακινήσεις ζώων και ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απολυμάνσεις σε κομβικά σημεία, αλλά και στην άμεση ενημέρωση των παραγωγών, ώστε να υπάρχει γρήγορη αντίδραση σε περίπτωση ύποπτων συμπτωμάτων.
Το βασικό ζητούμενο είναι ένα: να περιοριστεί η νόσος και να μην επεκταθεί.
Παρέμβαση στην Κομισιόν για άμεση στήριξη
Το θέμα έχει ήδη πάρει ευρωπαϊκή διάσταση, με τον ευρωβουλευτή Κωνσταντίνο Αρβανίτη να καταθέτει ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ζητά άμεση ενεργοποίηση μηχανισμών στήριξης, πλήρη αποζημίωση των κτηνοτρόφων, ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και κάλυψη του κόστους των μέτρων.
Όπως επισημαίνει, οι παραγωγοί δεν μπορούν να μείνουν μόνοι απέναντι σε μια τέτοια κρίση.
Το συμπέρασμα
Η αγορά παραμένει κλειστή, το γάλα συσσωρεύεται και τα βασικά προϊόντα παραμένουν μπλοκαρισμένα.
Η κατάσταση δεν λύνεται άμεσα. Διαχειρίζεται.
Αν όμως η νόσος περάσει στον Έβρο, το πρόβλημα δεν θα είναι τοπικό.
Θα μιλάμε για κρίση σε ολόκληρη την περιφέρεια.
Με πληροφορίες από το stonisi.gr και το Lesvosnews.gr
