Στο επίκεντρο της πολιτικής επικαιρότητας βρέθηκαν τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα του Έβρου, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 8 Ιουλίου στη Βουλή των Ελλήνων μεταξύ της Γραμματείας της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων (ΠΕΜ) και εκπροσώπων όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων.
Κυρίαρχο θέμα της συνάντησης αποτέλεσαν οι εκατοντάδες διώξεις αγροτών και κτηνοτρόφων σε ολόκληρη τη χώρα για τη συμμετοχή τους στις αγωνιστικές κινητοποιήσεις του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Αγροτικών Συλλόγων Βορείου Έβρου, κατά τη διάρκεια του διαλόγου τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεσμεύτηκαν να αναλάβουν κοινοβουλευτικές και θεσμικές πρωτοβουλίες, με στόχο την προστασία του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος των πολιτών να συμμετέχουν σε συλλογικές κινητοποιήσεις χωρίς τον φόβο ποινικών διώξεων.
Υπόμνημα με τα μεγάλα προβλήματα του Έβρου
Παράλληλα, εκπρόσωπος των Αγροτικών Συλλόγων Βορείου Έβρου παρέδωσε αναλυτικό υπόμνημα προς τους προέδρους των κοινοβουλευτικών ομάδων, παρουσιάζοντας τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της περιοχής.
Όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα, ο πρωτογενής τομέας του Έβρου βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον, εξαιτίας των συνεπειών της κλιματικής κρίσης, των πλημμυρών, της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, του αυξημένου κόστους παραγωγής, των καθυστερήσεων στις αποζημιώσεις και στις πληρωμές, αλλά και των σοβαρών ελλείψεων στις υποδομές.
Οι αγροτικοί σύλλογοι τονίζουν ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα εκατοντάδων αγροτικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων στον Έβρο.
Οι άμεσες παρεμβάσεις που ζητούν
Αναπλήρωση εισοδήματος από τις πλημμύρες
Οι εκπρόσωποι των παραγωγών επισημαίνουν ότι οι πρόσφατες πλημμύρες εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά την παραγωγή.
Μεγάλος αριθμός αγροτεμαχίων είτε δεν καλλιεργήθηκε είτε δεν μπόρεσε να δεχθεί τις αναγκαίες καλλιεργητικές φροντίδες, γεγονός που οδηγεί σε αισθητά μειωμένες αποδόσεις και απώλεια εισοδήματος.
Για τον λόγο αυτό ζητούν ειδικό πρόγραμμα αναπλήρωσης χαμένου εισοδήματος για όλους τους πληγέντες παραγωγούς.
Αποζημιώσεις που εκκρεμούν
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αποζημιώσεις και τις ενισχύσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Οι αγρότες ζητούν:
- άμεση καταβολή των ενισχύσεων de minimis στους δενδροκαλλιεργητές που επλήγησαν από τον παγετό του 2025,
- αποζημίωση των παραγωγών μηδικής που τέθηκαν σε καραντίνα το 2024 λόγω της ευλογιάς,
- πληρωμή των παραγωγών μηδικής που αποκλείστηκαν από τις ενισχύσεις του 2025 χωρίς να ενημερωθούν για τον λόγο,
- πλήρη διαφάνεια στα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των δικαιούχων.
Το πρόβλημα των Νέων Αγροτών
Ξεχωριστή θέση στο υπόμνημα καταλαμβάνει το πρόγραμμα Νέων Αγροτών του 2021.
Οι σύλλογοι υποστηρίζουν ότι οι δικαιούχοι στον Έβρο κινδυνεύουν να χάσουν τις ενισχύσεις τους εξαιτίας καθυστερήσεων της διοίκησης και αναδρομικής αλλαγής των όρων ελέγχου.
Όπως αναφέρουν, ενώ είχαν εξαιρεθεί από συγκεκριμένους στόχους εμπορίας μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, το πληροφοριακό σύστημα για την πληρωμή της δεύτερης δόσης άνοιξε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα.
Ζητούν:
- την απόσυρση κάθε αναδρομικής απαίτησης,
- την ολοκλήρωση των ελέγχων χωρίς νέες καθυστερήσεις,
- την άμεση καταβολή της δεύτερης δόσης.
Εκκρεμείς πληρωμές
Οι παραγωγοί ζητούν επίσης την ολοκλήρωση όλων των εκκρεμών οικονομικών υποχρεώσεων που αφορούν:
- Σχέδια Βελτίωσης,
- συνδεδεμένες ενισχύσεις,
- εκκρεμότητες από το 2023,
- οικολογικά σχήματα του 2024,
- άμεσες ενισχύσεις στους κτηνοτρόφους που έχασαν το ζωικό τους κεφάλαιο λόγω ευλογιάς.
Παράλληλα ζητούν οριστική λύση στα προβλήματα που δημιουργούν οι έλεγχοι μέσω Monitoring και οι δυσλειτουργίες που σχετίζονται με τον ΑΤΑΚ.
Τα μεγάλα έργα που ζητούν για τον Έβρο
Νερά του Άρδα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα της άρδευσης.
Οι Αγροτικοί Σύλλογοι ζητούν:
- άμεση υπογραφή μακροχρόνιας συμφωνίας Ελλάδας – Βουλγαρίας για τα νερά του Άρδα,
- εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων αρδευτικών δικτύων,
- νέα έργα αποθήκευσης νερού,
- σταδιακή υδατική αυτονομία του Έβρου.
Αντιπλημμυρικά έργα και αναδασμοί
Στο υπόμνημα επισημαίνεται ότι η ανταγωνιστικότητα της αγροτικής παραγωγής δεν μπορεί να βελτιωθεί χωρίς σύγχρονες υποδομές.
Ζητούνται:
- εκσυγχρονισμός αρδευτικών δικτύων,
- νέοι αναδασμοί,
- έργα εξοικονόμησης νερού και ενέργειας,
- νέα αντιπλημμυρικά έργα και συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών στις ευάλωτες αγροτικές περιοχές του Έβρου.
Μείωση κόστους παραγωγής και αλλαγές στον ΕΛΓΑ
Οι αγρότες υπογραμμίζουν ότι το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές παραγωγού, οδηγεί πολλές εκμεταλλεύσεις σε οικονομική ασφυξία.
Ζητούν πολιτικές που θα μειώνουν ουσιαστικά το κόστος παραγωγής, θα προστατεύουν τους παραγωγούς από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και θα διασφαλίζουν τιμές που καλύπτουν το πραγματικό κόστος παραγωγής.
Παράλληλα ζητούν πλήρη αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, να καλύπτει περισσότερους φυσικούς κινδύνους και να παρέχει ταχύτερες και δικαιότερες αποζημιώσεις.
Εθνικό σχέδιο για την κτηνοτροφία
Μετά τις σοβαρές επιπτώσεις από τις ζωονόσους, οι κτηνοτρόφοι ζητούν:
- ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών,
- ουσιαστικά μέτρα βιοασφάλειας,
- ταχεία καταβολή αποζημιώσεων,
- στήριξη για την επανεκκίνηση των μονάδων που επλήγησαν,
- ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο προστασίας της ελληνικής κτηνοτροφίας.
«Ο πρωτογενής τομέας είναι ζήτημα επιβίωσης για τον Έβρο»
Στο κλείσιμο του υπομνήματος, οι Αγροτικοί Σύλλογοι τονίζουν ότι ο Έβρος, ως ακριτική Περιφερειακή Ενότητα με ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία, δεν μπορεί να διατηρήσει την κοινωνική και δημογραφική του συνοχή χωρίς έναν ισχυρό πρωτογενή τομέα.
Όπως επισημαίνουν, η συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής οδηγεί σε μείωση της οικονομικής δραστηριότητας, λουκέτα στις τοπικές επιχειρήσεις, εγκατάλειψη των χωριών και φυγή των νέων από τον τόπο τους.
Για τον λόγο αυτό καλούν όλα τα πολιτικά κόμματα να δεσμευθούν με συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των προτάσεων που περιλαμβάνονται στο υπόμνημα.
Το υπόμνημα υπογράφουν η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Έβρου «Η ΕΝΟΤΗΤΑ», καθώς και οι Αγροτικοί Σύλλογοι Βύσσας, Διδυμοτείχου, Δόξας–Κυπρίνου, Ορεστιάδας και Τριγώνου.
