Με απόφαση του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, κ. Χριστόδουλου Τοψίδη, εντάχθηκε στο Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 2021-2027» η Πράξη «Αποκατάσταση Υποδομών του Αρχαιολογικού Χώρου του Ιερού των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη», συνολικού προϋπολογισμού 2.504.700 ευρώ.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση που διασφαλίζει την προστασία, την αποκατάσταση και την περαιτέρω ανάδειξη ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια των επισκεπτών, την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα και την πολιτιστική και τουριστική ταυτότητα της Σαμοθράκης.
Ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλος Τοψίδης δήλωσε: «Η προστασία και η ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τη διοίκησή μας. Με την ένταξη αυτού του σημαντικού έργου διασφαλίζουμε ότι ένας αρχαιολογικός χώρος διεθνούς εμβέλειας αποκτά τις υποδομές που απαιτούνται για να προστατευθεί αποτελεσματικά από τις επιπτώσεις των ακραίων φυσικών φαινομένων, να καταστεί ακόμη πιο ασφαλής και προσβάσιμος για τους επισκέπτες και να συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό και την ιστορία της Σαμοθράκης.
Αξιοποιούμε τους ευρωπαϊκούς πόρους με σχέδιο και υπευθυνότητα, επενδύοντας σε έργα που θωρακίζουν τα μνημεία μας, ενισχύουν την τοπική ανάπτυξη και δημιουργούν νέες προοπτικές για τον πολιτιστικό τουρισμό και την οικονομία της περιοχής. Η Σαμοθράκη αξίζει υποδομές αντάξιες της μοναδικής ιστορικής και πολιτιστικής της σημασίας και εργαζόμαστε συστηματικά ώστε αυτό να γίνεται πράξη».
Το Ιερό των Μεγάλων Θεών αποτέλεσε στην αρχαιότητα κορυφαίο κέντρο μυστηριακής λατρείας του αρχαίου κόσμου και είναι ο τόπος όπου ανακαλύφθηκε το 1863 το εμβληματικό άγαλμα της Νίκης της Σαμοθράκης. Η ιδιαίτερη γεωμορφολογία της περιοχής, ανάμεσα σε δύο ρέματα και στους ορεινούς όγκους του νησιού, δημιουργούσε διαχρονικά σοβαρά πλημμυρικά προβλήματα, τα οποία επιδεινώθηκαν μετά τα έντονα καιρικά φαινόμενα του 2017, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στις υποδομές του αρχαιολογικού χώρου.
Οι καταστροφές αφορούσαν κυρίως τους αναλημματικούς τοίχους του Κεντρικού Ρέματος, πεζογέφυρες και διαδρομές επισκεπτών, καθώς και τον χώρο υποδοχής και τις συνοδευτικές εγκαταστάσεις, επηρεάζοντας τόσο την προστασία του μνημείου όσο και την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών.
Η Πράξη υλοποιείται μέσω δύο υποέργων.
Το πρώτο υποέργο, με δικαιούχο τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, περιλαμβάνει ολοκληρωμένες παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας, σταθεροποίησης πρανών, αποκατάστασης αναλημματικών τοίχων, κατασκευής νέων πεζογεφυρών, διευθέτησης των ρεμάτων και δημιουργίας νέων διαδρομών πρόσβασης στον αρχαιολογικό χώρο.
Το δεύτερο υποέργο, με δικαιούχο την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου, αφορά εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου, όπως αρχαιολογική παρακολούθηση των εργασιών, συντήρηση αρχιτεκτονικών μελών, αποκατάσταση διαδρομών, καθαρισμούς, βελτίωση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, εγκατάσταση νέου φωτισμού, δημιουργία σύγχρονου πληροφοριακού υλικού και ψηφιακής σήμανσης με QR codes, παραγωγή ενημερωτικού υλικού σε γραφή Braille, καθώς και δράσεις προβολής του μνημείου και του έργου.
Η Πράξη εντάσσεται στην Προτεραιότητα «Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΕΤΠΑ)» και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).
