Η 22α Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ως «Εθνική Ημέρα Δράσης κατά των δηλητηριασμένων δολωμάτων», υπενθυμίζοντας το τραγικό περιστατικό του 2012 στα Στενά του Νέστου, όταν ένα δηλητηριασμένο κουφάρι ζώου οδήγησε σε εξαφάνιση ολόκληρη την αποικία Όρνιων και σημαντικό μέρος του πληθυσμού Χρυσαετών.
Παρά την απαγόρευση της χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων από το 1993, η πρακτική αυτή συνεχίζεται στην ελληνική ύπαιθρο, πλήττοντας άγρια ζώα (όπως αρκούδες, λύκους, αγριογούρουνα, ασβούς, αλεπούδες) αλλά και σκύλους εργασίας. Τα δηλητηριασμένα πτώματα θηρευτικών ζώων οδηγούν σε θανάτους σαρκοφάγων πτηνών, όπως Όρνιο, Ασπροπάρης, Χρυσαετός και Μαυρόγυπας.
Το 2012, επτά περιβαλλοντικές οργανώσεις ίδρυσαν την Εθνική Ομάδα Εργασίας Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα (ΑΝΙΜΑ, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Καλλιστώ, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και WWF Ελλάς), που δημιούργησε την πρώτη βάση δεδομένων περιστατικών δηλητηρίασης άγριας ζωής στην Ελλάδα.
Από το 2012 έως το 2024 καταγράφηκαν 888 περιστατικά δηλητηρίασης, με τον θάνατο τουλάχιστον 1.393 ζώων, μεταξύ των οποίων 6 Ασπροπάρηδες, 19 Χρυσαετοί και 9 Καφέ Αρκούδες. Παράλληλα, εντοπίστηκε η παράνομη χρήση ιδιαίτερα τοξικών φυτοφαρμάκων, όπως το Carbofuran, απαγορευμένων στην Ευρώπη από το 2008.
Το 2014 δημιουργήθηκαν οι πρώτες Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με εκπαιδευμένα σκυλιά, ενώ σήμερα λειτουργούν πάνω από 12 τέτοιες μονάδες, έξι εκ των οποίων από τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., για πρώτη φορά υπό δημόσια εποπτεία.
Η νομοθεσία έχει ενισχυθεί με Υπουργικές Αποφάσεις (2018, 2022), αλλά η εφαρμογή παραμένει προβληματική: η Εθνική Επιτροπή κατά της δηλητηρίασης άγριας ζωής δεν έχει συνεδριάσει ποτέ, οι έρευνες πεδίου συχνά δεν ολοκληρώνονται, και οι υποθέσεις φτάνουν σπάνια στο δικαστήριο. Ακόμη απαιτούνται εκπαιδευμένοι υπάλληλοι ανά Περιφέρεια, ταχύτερες τοξικολογικές αναλύσεις και πλήρης ενημέρωση του δικαστικού σώματος.
Οι οργανώσεις – μέλη της Ομάδας Εργασίας, όπως η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία και η Καλλιστώ, με την υποστήριξη του WWF Ελλάς, συνεχίζουν να υλοποιούν δράσεις πρόληψης, ευαισθητοποίησης και συνεργασίας με τοπικούς φορείς και χρήστες γης, στο πλαίσιο της «Συμμαχίας για την Άγρια Ζωή».
Η εμπειρία των τελευταίων 14 χρόνων δείχνει ότι η προστασία της υπαίθρου απαιτεί συντονισμένες ενέργειες, καλύτερη εφαρμογή της νομοθεσίας και διαρκή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
